Systemische intervisie

In het kader van de Werkplaats Inclusiviteit zijn we begonnen met een serie intervisiemiddagen voor collega’s van de Lero, en binnenkort waarschijnlijk van IVG. De eerste middag zijn twee cases aan de orde gekomen. De eerste met als thema “er bij horen” , de tweede met onderwerp “wat is mijn plek binnen de organisatie”.
Beide vragen bleken zich goed te laten onderzoeken door het doen van een organisatieopstelling.
Voor ons leuk om te doen, voor de deelnemers volgens de reacties indrukwekkend en inzichtgevend.

Geplaatst in binding, ordening | Een reactie plaatsen

Het Wijze Lichaam: relatie tussen trauma, ziekte en pijn

Het gebruiken van de wijsheid van het lichaam is een relatief nieuwe tak aan de boom van het systemische werk. Franz Ruppert linkt bijvoorbeeld de overlevingsdelen uit zijn theorie aan de signalen die het (zieke) lichaam geeft. Dat geeft extra informatie over de opgelopen trauma’s en biedt daarmee een mogelijkheid om daaraan te werken. Pat Ogdens boek Sensorimotor Psychotherapy geeft theorie en oefeningen vanuit de psychotherapie. Dit ondersteunt de opstellingen. We zullen deze werkwijze zeker toe gaan passen in onze praktijk.

Geplaatst in Uncategorized, ziekte en pijn | Een reactie plaatsen

Keuzevak systemisch onderwijs

Eerder schreef ik al over dit keuzevak. Nu we een aantal weken bezig zijn is het tijd voor een update.

Genogram

Elke student heeft een genogram gemaakt en daar iets over verteld in de groep. Vervolgens mochten ze een opstelling over dat genogram doen. Niet iedereen voelde daar voor, en dat hebben we gerespecteerd. De opstellingen die we wel gedaan hebben leverden, naast persoonlijke inzichten, ook goed oefenmateriaal. De drie aspecten uit de theorie kwamen op deze manier als vanzelf naar boven.

Een systemische onderwijsopstelling

Elke les proberen we ook één of meer onderwijsopstellingen te doen. Eén daarvan wil ik hier vermelden. Deze ging over een leerling die altijd maar stil in de klas zat, geen contact maakte en niet meedeed. In de opstelling kwam naar voren dat dit niet te maken had met de persoonlijke verhouding met de student. Toen we de ouders achter deze leerling zetten bleek dat dit het was wat hem volledig in beslag nam, vooral aan de vaderskant.

De volgende week vertelde de student dat het hele beeld veranderd was. De leerling maakte plotseling contact en deed de hele les goed mee, zonder dat de student verdere actie had ondernomen. Wat een mooi resultaat!

Feedback

Zoals bij alle vakken heb ik ook hier om feedback van de studenten gevraagd. Ze waren het er wel over eens dat het in het begin een beetje vreemd was: naast elkaar gaan staan en vertellen wat je ervaart……Nu we een aantal weken verder zijn begrijpt iedereen waar het over gaat en heeft ook iedereen ervaren hoe het is om vraagsteller te zijn en te representeren.

Afsluitend

Nee, een echte afsluiting is er natuurlijk nog niet. De lessen gaan nog een aantal weken door. Ik ben benieuwd wat er verder nog gaat gebeuren!

Geplaatst in docent - leerling, kinderen, leerstoornissen, onderwijs | Een reactie plaatsen

systemisch kijken voor studenten

Zonder systemische blik

Wie voor de klas staat wordt regelmatig geconfronteerd met lastige situaties. Het lukt bijvoorbeeld niet om een goede werksfeer te creëren. Of er is een sfeer van tegenwerking tussen docent en klas. Het kan zelfs voorkomen dat er een conflict ontstaat met een leerling of klas. Studenten leren dan naar het gedrag van de leerling of klas te kijken en daar conclusies uit te trekken. Dat helpt natuurlijk vaak, maar het komt nogal eens voor dat de situatie zich herhaalt of zelf verergert.

 

Het alternatief

Bij systemisch kijken gaan we een stapje verder. We kijken door middel van opstellingen naar onbewuste processen, naar de onderstroom. Dan blijkt vaak dat er heel iets anders aan de hand is dan we in eerste instantie dachten. Dat kan in het systeem van de leerling of van de klas zitten, maar ook in het systeem van de docent.

In een opstelling kan een alternatieve oplossingsrichting gevonden worden. De docent kan bijvoorbeeld een wat andere plek innemen waardoor er ruimte komt voor de ouders. Of het kan blijken dat de leerling zo door andere, persoonlijke dingen in beslag genomen wordt dat er juist geen plek is voor leren. Dat inzicht alleen al kan de relatie tussen docent en leerling op eenvoudige wijze verbeteren.

Het nieuwe vak

Vanuit deze overtuiging is er sinds studiejaar 2016-2017 voor de studenten aan de lerarenopleiding van de Hogeschool Rotterdam de mogelijkheid het vak “Systemisch kijken en werken in het Onderwijs” te volgen. Bij dit vak wordt de theorie van familieopstellingen behandeld, maar wordt vooral geoefend in het systemisch kijken door veel opstellingen te doen.

Ben je na dit vak een volleerd opsteller? Zeker niet! Maar je hebt wel geleerd dieper naar jezelf en je leerlingen te kijken. Daardoor zal de relatie met je leerlingen en klassen verbeteren.

Geplaatst in docent - klas, docent - leerling, onderwijs | Reacties uitgeschakeld voor systemisch kijken voor studenten

Vrouwenkracht

In een opstelling met de zin van het verlangen door een deelneemster aan een opstellingenavond kwam het woord “kracht” in de opstelling. In het begin van de opstelling stonden “kracht”en “voelen” met de ruggen naar elkaar toe, waarbij “kracht” levendig was en wilde zingen en dansen. Toch was er geen contact tussen de twee, noch met de deelneemster. Toen ook het woord “eigen” in de vorm van een kussentje werd opgesteld veranderde alles. “Kracht” maakte via het kussentje wel contact. De reden die ze opgaf was dat nu het vrouwelijke aanwezig was.

Het eindbeeld: deelneemster, “kracht” en “voelen” kijken elkaar aan en de deelneemster ervaart rust en helderheid.

Dit toont weer eens dat we soms een voorstelling hebben bij een woord of begrip, maar dat in een opstelling een hele andere, diepere betekenis naar voren kan komen.

Geplaatst in kracht, Ruppert | Reacties uitgeschakeld voor Vrouwenkracht

Ruppert’s Selbstbegegnung

Tijdens een weekend met Franz Ruppert krijg je naast een aantal geweldige opstellingen ook uitleg over zijn nieuwste ontwikkelingen. Wat dit keer in Neuss opviel was  dat hij niet alleen niet meer wil spreken over familieopstellingen, maar zelfs helemaal niet meer over opstellingen. Hij noemt zijn nieuwe “Arbeit” nu Selbstbegegung. En dat is goed gekozen: in de opstellingen gaat het uiteindelijk telkens om de ontmoeting met het eigen “ik”, of dat nu gezond is of (nog) niet. Nu alleen nog op zoek naar een goede vertaling: zelfontmoeting of ik-ontmoeting misschien? Wat vind jij?

Geplaatst in Ruppert, Selbstbegebnung | Reacties uitgeschakeld voor Ruppert’s Selbstbegegnung

Het eren van de eigen cultuur

Wij krijgen er in onze praktijk regelmatig mee te maken: het abstracte element “cultuur” dat als fenomeen in een opstelling tevoorschijn komt. Het kan bijvoorbeeld gaan om een relatie waarbij degene met de buitenlandse afkomst in zijn of haar kracht komt als de eigen cultuur ook echt eigen gemaakt mag worden. We zagen dit onlangs toen een representant op een kussentje dat stond voor de eigen cultuur ging staan. Hij werd niet alleen letterlijk langer, maar de gerepresenteerde werd ook groter, aanweziger in de opstelling. Hij gaf aan trots te zijn op zijn geboortegrond. De representant van de (voormalige) echtgenote kon haar man weer in zijn kracht waarnemen, zoals het ook in het begin van de relatie was. Ook zij kwam daardoor weer meer bij zichzelf.

Geplaatst in cultuur | Reacties uitgeschakeld voor Het eren van de eigen cultuur

Daderintroject

Een wat lastig te begrijpen onderdeel van de theorie van Franz Ruppert is het daderintroject. Dit kwam echter onlangs op een heldere manier in een opstelling naar boven.
De vraagsteller was een man. In de opstelling verscheen een rij van de vrouwen in zijn familie: overgrootmoeder, oma, moeder, zus, dochter van de zus, kleindochter van de zus. Achteraan in deze rij bleek incest voorgekomen te zijn. Het slachtofferschap dat bijvoorbeeld zichtbaar werd in herhaalde ontucht, werd doorgegeven van moeder op dochter. Daarnaast bleek er echter een verwantschap van de vraagsteller te zijn met de dader (de man van de overgrootmoeder). Het daderschap was doorgegeven van moeder op dochter en uiteindelijk dus op een zoon. Deze zoon voelde zich daardoor dader tegenover vrouwen. Dit daderschap had grote gevolgen voor zijn omgang met vrouwen, omdat het schuldgevoel en de angst “opnieuw” dader te worden op verschillende gebieden in zijn relaties voelbaar bleef. Met name gaf dit sterke psychische remmingen op seksueel gebied, en bij het beleven van zijn mannelijkheid in het algemeen.
Naast het opstellen van vaderrijen om de mannelijkheid beter te kunnen ervaren, kan het dus ook goed zijn de invloeden vanuit de moederrij te onderzoeken. Goed om in het vervolg op te letten!

Geplaatst in Ruppert | Een reactie plaatsen

De Tellende Representant

Af en toe kom je in opstellingen representanten tegen met zeer duidelijk, maar eigenaardig gedrag. Juist die helderheid maakt dat het soms mogelijk is dit te koppelen aan een gedrag van de cliënt dat alleen hij (of zij) kent.

Tijdens het seminar van Franz Ruppert in november 2014 begon een representant meteen toen hij opgesteld werd allerlei bouwkundige elementen te tellen. Ik zie 4 balken, 32 latten in het plafond enzovoorts. In eerste instantie heb je als toeschouwer dan de neiging om te denken dat dat tellen ergens symbool voor staat, maar in dit geval was dat niet zo. De cliënt vertelde dat hij in zijn jeugd altijd aan de realiteit probeerde te ontsnappen door bijvoorbeeld bomen langs de weg te tellen.

Op zulke momenten sta ik telkens weer verbaas over de exactheid van de waarnemingen van representanten. Bij veel waarnemingen zou je kunnen discussiëren hoeveel van de cliënt is, en hoeveel van de persoon die representeert, maar dat lijkt me hier onmogelijk. Wat mooi toch dat wij mensen van elkaar blijkbaar dit soort dingen kunnen “zien”.

Geplaatst in feitelijke geschiedenis, Ruppert | Een reactie plaatsen

Seminar Franz Ruppert 2014

Vorig jaar heeft het deelnemen aan het seminar van Franz Ruppert ons veel nieuwe inzichten gegeven in de methode van het opstellen van het verlangen. We waren dus zeer benieuwd wat er dit jaar zou gebeuren.

Meteen aan het begin hoorden we over de nieuwe methode die Ruppert pas sinds een paar maanden uitprobeert: het opstellen van elementen die in de formulering van het verlangen worden genoemd. Bij een verlangen als “Mijn verlangen is om te weten hoe het komt dat ik me verdrietig voel” zou dan als eerste de client met zijn verlangen worden opgesteld, net als in de oude methoden. Vervolgens komen er dan elementen uit de vraag bij, bijvoorbeeld “weten”, “verdriet”, “hoe komt het”. Met deze elementen zal de opstelling zich verder ontwikkelen. Om er achter te komen welke elementen overlevingsdelen zijn wordt als laatste het “ik” ingebracht. Elementen die van het “ik” afleiden zijn overlevingsdelen, de andere delen zijn gezond en helpen tot een sterker “ik” te komen. Vaak zijn de afleidende elementen overlevingsdelen die staan voor ouders, of andere mensen die veel invloed hebben op de client.

Een mooie toevoeging aan de methode dus, die nog meer helderheid en inzicht verschaft in het trauma van de client en de weg om uit dit trauma te komen.

Geplaatst in Opstelingen van de Liefde, Ruppert | 6 reacties